Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Elswoutshoek – weigering verklaring van geen bedenkingen

In de raadsvergadering van 5 juli moesten we een besluit nemen over het al dan niet weigeren van een verklaring van geen bedenkingen voor het bouwen van een woonhuis op Elswoutshoek. Wat is daaraan vooraf gegaan?  En hoe zal het verder gaan met Elswouthoek?

Terugblik
Dit dossier loopt al sinds 2009, toen twee broers, Rob en Hans Slewe, het verwaarloosde landgoed Elswouthoek aankochten. De kopers wilden een tweede huis op het landgoed plaatsen en hadden daarvoor medewerking van de gemeente nodig, omdat de plannen niet pasten binnen het bestemmingsplan en de provinciale structuurvisie. De huidige landgoederennota, die enerzijds ruimte geeft aan ruimtelijke initiatieven en anderzijds de ruimtelijke kwaliteit van het gebied waarborgt en versnippering tegengaat, lag er toen nog niet. De broers stuitten bij hun plannen op bezwaren vanuit de gemeente. De vraag die eigenlijk al jaren centraal staat, is of ze op oneigenlijke wijze zijn tegengewerkt door de gemeente.

D66 heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat het niet tegen een tweede woning op Elswouthoek is, mits dit binnen bepaalde kaders gerealiseerd zou worden. Denk aan kaders als natuurbescherming, zichtlijnen, qua volume duidelijk ondergeschikt aan het landhuis, etc. De eigenaren van Elswouthoek hebben in de loop der jaren verschillende plannen ingediend. D66 heeft ieder plan steeds opnieuw beoordeeld op basis van eerder genoemde kaders.

De eigenaren kregen in eerste instantie geen toestemming van het college voor hun plannen en liepen tegen bureaucratische procedures aan. De verhouding tussen gemeente en eigenaren raakte verstoord. Juridische procedures volgden. In 2013 leidde bemiddeling tot een convenant tussen de eigenaren van Elswouthoek en de gemeente.  Op Elswouthoek zou een en ander gerealiseerd kunnen worden: een woonhuis met kas, een nieuwe schuur/paardenstal, het veranderen van de woonfunctie van de dienstwoning naar een bedrijfsfunctie en de aanleg van een paardenbak. De gemeenteraad verleende vervolgens een verklaring van geen bedenkingen (vvgb) voor deze plannen. Het convenant werd echter vernietigd, omdat de landgoedeigenaren zich niet aan de gemaakte afspraken hielden. Ook de rechter ging met deze vernietiging van het convenant akkoord.  De raad redeneerde vervolgens dat met het wegvallen van het convenant, ook het daarop gebaseerde vvgb geen doorgang kon vinden, en trok de vvgb voor Elswouthoek in.

Weigering verklaring van geen bedenkingen
Achteraf bleek echter dat een vvgb niet ingetrokken kan worden. Een raad weigert of verleent een vvgb. Dit juridische foutje moest nog rechtgezet worden. De vorige raad had daarom begin februari 2018 al een ontwerpbesluit genomen om de vvgb te weigeren. Als nieuwe raad moet je dan wel van goeden huize komen om alsnog de vvgb te verlenen. Dit kan natuurlijk als er nieuwe feiten aan het licht komen, bijvoorbeeld doordat er een zienswijze wordt ingediend. Er werden echter geen zienswijzen ingediend. Dus de enige logische stap was om de vvgb te weigeren.
Deze stap was des te logischer, omdat de vorige raad een goede beslissing genomen had. Een nieuwe raad kan immers geen vvgb verlenen als dit ingaat tegen staand beleid. In dit geval bestond er strijdigheid met de `Nota landgoederen Bloemendaal 2016´ en met de Provinciale Ruimtelijke Verordening. De provincie verbiedt namelijk bouwen binnen het Natuurnetwerk Nederland, de voormalige Ecologische Hoofdstructuur. En toevallig is veruit het grootste deel van Elswouthoek aangewezen als Natuurnetwerk.  De strijdigheid met de Nota landgoederen bestaat er uit dat twee hoofdverblijven de ruimtelijke hiërarchie van het landgoed verstoren. In feite ontstaan er ruimtelijk gezien twee landgoederen en dit is in strijd met de nota.

Wel toestemming voor andere plannen op Elswouthoek
Terwijl de discussie over de vvgb nog liep, hadden de eigenaren in de vorige raadsperiode al nieuwe plannen voor Elswouthoek ingediend. Dit waren plannen die wel binnen de kaders vielen van de inmiddels vastgestelde landgoederennota.
Mede dankzij D66-wethouder Ton van Rijnberk, die zich enorm heeft ingezet om het conflict tussen de broers en de gemeente op te lossen, werden dan ook diverse vergunningen verleend. Het grote landhuis mag nu gesplitst worden en dat staat nu ook te koop. Verder mogen de rijksmonumenten langs de kant van de weg uitgebouwd worden en ook een zomerhuis is vergund. Al met al kan gesteld worden dat de vorige raad alles vergund heeft wat aangevraagd is en binnen de ruimte paste die de landgoederennota bood.

Beeldvormende avond
Voordat de raad deze besluiten nam, vond nog een zogenoemde ‘beeldvormende avond’ plaats. Dit is een nieuwe manier van inspraak, die de 3-minuten inspraak op de commissie-avonden vervangt. Er is de nodige kritiek gekomen op deze nieuwe vorm van inspraak. D66 stelde zich echter op het standpunt dat het instrument van een beeldvormende avond, waar veel andere gemeenten erg enthousiast over zijn, zeker een kans moest krijgen en geëvalueerd moet worden.
De `Burger aan het woord`-sessie over Elswouthoek bleek gelukkig een schot in de roos. Gedurende ruim een uur kreeg één van de landgoedeigenaren het woord en konden raadsleden volop vragen stellen. We zien dat zo’n beeldvormende avond de gelegenheid biedt om in alle rust alle invalshoeken van een thema aan bod te laten komen.

Geheime of openbare informatie
De gemeente en Elswouthoek zijn nog steeds verwikkeld in rechtszaken. Met de installatie van de nieuwe raad dit jaar is een van de eigenaren, Rob Slewe, echter ook raadslid geworden. Het college worstelt daardoor met de informatievoorziening aan de raad, vanwege de ‘dubbele pet’ van Slewe. Het college stelde aan de raad voor de informatievoorziening aan de raadsleden te beperken, om belangenverstrengeling van dit raadslid te voorkomen. Hier is D66 echter niet mee akkoord gegaan: een lid van de gemeenteraad moet zijn controlerende taak immers volwaardig en naar behoren kunnen uitvoeren. Het zonder belemmeringen verkrijgen van informatie voor het raadswerk is daar een onlosmakelijk onderdeel van, tenzij er redenen zijn deze niet te verstrekken. Dat is echter al vastgelegd in de bestaande regelgeving.
Dit laat onverlet dat de fractie van D66 zich kan zich voorstellen dat er behoefte bestaat aan een discussie in de raad over op welke manier het afhandelen van informatieverzoeken van raadsleden beter zou kunnen verlopen.

Tot slot
Kortom, de vorige raad had een prima ontwerp-besluit genomen, waar de fractie van D66 zich in kon vinden. De vvgb om nog meer te bouwen op Elswouthoek is geweigerd. Dit neemt niet weg dat de eigenaren door kunnen gaan met de plannen waarvoor ze wél toestemming hebben gekregen, en bovendien nog nieuwe omgevingsvergunningen kunnen aanvragen.

Gepubliceerd op 08-07-2018 - Laatst gewijzigd op 11-07-2018